UYANDIRILMI┼× POTANS─░YEL (UP, EP) NED─░R?┬á

Uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel incelemeleri sinir sistemine uygulanan uyar─▒ tipine g├Âre┬áÔÇťg├Ârsel, i┼čitsel, somatosensoryel, motorÔÇŁ uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyeller┬áolarak adland─▒r─▒l─▒rlar.

Uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel┬áincelemelerinde ilgili duyu organlar─▒na standart duyu uyar─▒lar─▒ verilerek olu┼čturulan duysal sinyaller ileti yollar─▒ ├╝zerine yerle┼čtirilen elektrodlarla kay─▒tlan─▒r. Kay─▒tlar bir amplifikat├Âr sisteminde y├╝kseltilir ve bilgisayar yaz─▒l─▒mlar─▒ ile de─čerlendirilir. Motor uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel (motor evoked potential, MEP) incelemesinde elektrik ya da manyetik uyar─▒larla beyindeki ya da omurilikteki motor n├Âronlar uyar─▒l─▒r ve bu uyar─▒lar─▒n kaslarda olu┼čturdu─ču kas─▒lmalar kaydedilir. Kaydedilen uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyellerin uyar─▒dan sonra ortaya ├ž─▒k─▒p ├ž─▒kmamalar─▒na, ├ž─▒k─▒┼č s├╝relerine ve b├╝y├╝kl├╝klerine g├Âre de─čerlendirilir.

G├Âzlerin standart ─▒┼č─▒k uyar─▒s─▒ ile uyar─▒larak kay─▒tlanan potansiyeller┬á“g├Ârsel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel (visual evoked potential)┬áPeriferik sinirlerin uyar─▒lmas─▒ ile┬ákay─▒tlanan potansiyellere┬á“somatosensoryel uyar─▒lm─▒┼č potansiyel”┬á(somatosensory evoked potential, SEP), ses uyar─▒s─▒ verilerek kay─▒tlanan potansiyellere┬á“odituar uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel” (auditory evoked potential, AEP)┬áad─▒ verilir. ┬áKlinik uygulamada genellikle ses uyar─▒s─▒n─▒n i┼čitme siniri ve beyinsap─▒ sinir yollar─▒ ├╝zerine olu┼čturdu─ču uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel yan─▒tlar─▒ kay─▒tland─▒─č─▒ i├žin bu kay─▒tlar┬á“beyinsap─▒ i┼čitsel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyeli”┬á (brainstem auditory evoked potential, BAEP ya da brainstem auditory evoked response audimetry, BERA┬á)┬áolarak adland─▒r─▒l─▒r.

Standart duysal uyar─▒lar d─▒┼č─▒nda┬á birden fazla duyu organ─▒n─▒n uyar─▒lmas─▒ ile olu┼čturulan kompleks uyar─▒lar ┬áya da bili┼čsel uyar─▒larla da uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel incelemeleri yap─▒labilir. Ancak bu t├╝r incelemeler, standart uyar─▒ olu┼čturma g├╝├žl├╝─č├╝ ve kay─▒tlanan potansiyellerin normal da─č─▒l─▒m aral─▒─č─▒n─▒n geni┼čli─či gibi nedenlerle klinik n├Ârofizyoloji alan─▒nda satndart testler olarak yerle┼čmemi┼čtir ve ara┼čt─▒rma ama├žl─▒ testler olarak yap─▒lmaktad─▒r.

SEP┬á(Somatosensory Evoked Potentials) – SOMATOSENSOR─░YEL UYANDIRILMI┼× POTANS─░YELLER

SEP

SEP

Bu incelemede se├žilen bir periferik sinire ya da derinin belrli bir b├Âlgesine ard─▒┼č─▒k elektrik uyar─▒s─▒ verilir. Bu uyar─▒ periferik sinirin merkeze do─čru giden kal─▒n myelinli lifleri ile omurili─če ve buradan arka kordon lifleri ve medial lemniskus yolu ile beynin duysal merkezine (kar┼č─▒ taraf paryetal kortikal b├Âlgesine) ula┼č─▒r. Standart klinik SEP incelemeleri median, ulnar, tibial ve peroneal sinirler uyar─▒lar─▒ ile yap─▒l─▒r. ─░nceleme s─▒ras─▒nda el ve ayak bileklerinden hafif ┼čiddette ard─▒┼č─▒k elektriksel uyar─▒lar verilir. Bu sinyaller ileti yollar─▒ ├╝zerine ve sa├žl─▒ deriye yerle┼čtirilen elektrodlarla kay─▒tlan─▒r. SEP incelemesinde uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyellerin kaybolmas─▒, ortaya ├ž─▒k─▒┼č s├╝relerinde gecikme ya da amplit├╝d azalmas─▒ patolojiyi g├Âsterir. Sa─č ve sol taraf uyar─▒m─▒ ile elde edilen dalgalar aras─▒nda anlaml─▒ s├╝re fark─▒ bulunmas─▒ tek tarafl─▒ lezyonlar i├žin de─čerli bir SEP bulgusudur.

VEP┬á(Visual Evoked Potentials) – G├ľRSEL UYANDIRILMI┼× POTANS─░YELLER┬á

VEP

VEP

Bu incelemede g├Âzler belirli aral─▒klarla yan─▒p s├Ânen parlak ─▒┼č─▒k uyaran─▒ (fla┼č) ya da dama tahtas─▒ ┼čeklinde siyah beyaz karelerden olu┼čan ve siyah kareleri beyaz renge beyaz kareleri siyah renge d├Ân├╝┼čen (patern reverse) uyaran verilerek retinadan oksipital kortekse kadar g├Ârme yollar─▒ de─čerlendirilir.

Bu inceleme ├Âzellikle ├Ân g├Ârme yollar─▒ denilen b├Âlge yani optik kiazmaya kadar olan b├Âlge bozukluklar─▒n─▒ de─čerlendirmede yard─▒mc─▒d─▒r. G├Ârsel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel incelemelerinde hasta bir ekran─▒n kar┼č─▒s─▒na oturtulur. Hastan─▒n katarakt, glokom gibi bir g├Âz rahats─▒zl─▒─č─▒ varsa not edilir. K─▒rma kusuru varsa bunu d├╝zelten g├Âzl├╝k ya da lensi takt─▒r─▒l─▒r. I┼č─▒k uyaranlar─▒n g├Ârme yollar─▒nda ortaya ├ž─▒kard─▒klar─▒ yan─▒tlar─▒ kaydetmek i├žin hastan─▒n sa├žl─▒ derisi ├╝zerine belli noktalara y├╝zeyel elektrod veya cilt alt─▒na monopolar i─čne elektrod yerle┼čtirilir. Hastan─▒n bir g├Âz├╝ kapat─▒larak a├ž─▒k olan g├Âz├╝ ile ekran─▒n ortas─▒nda sabit bir noktaya bakmas─▒ istenir. Ard─▒┼č─▒k uyar─▒lar verilerek averajlama y├Ântemi ile uyand─▒r─▒lm─▒┼č kortikal yan─▒tlar elde edilir. Bu i┼člem her bir g├Âz i├žin en az iki kez tekrarlan─▒r.

─░ncelemenin sonunda normal bireylerde ÔÇśVÔÇÖ ┼čeklinde bir yan─▒t elde edilir ve bu yan─▒t─▒n tepe noktalar─▒ N75, P100 ve N145 (ya da N1, P1. N2) olarak adland─▒r─▒l─▒r. Her iki g├Âz ile elde edilen yan─▒tlar─▒n gecikme ve amplit├╝d de─čerleri aras─▒nda anlaml─▒ fark olmas─▒ ya da elde edilen de─čerlerin normal bireylerde elde edilen referans de─čerlerden farkl─▒ olmas─▒ g├Ârme yollar─▒nda patoloji oldu─čunu g├Âsterir.

BAEP (Brainstem Auditory Evoked Potentials) – BEY─░NSAPI ─░┼×─░TSEL UYANDIRILMI┼× POTANS─░YELLER─░┬á

BAEP

BAEP

Bu incelemede ├Ânce ses ┼čiddeti ayarlanabilen kulakl─▒k ile her kula─ča artan ve azalan ┼čiddetlerde ÔÇśklikÔÇÖ sesi verilerek i┼čitme e┼či─či belirlenir. Daha sonra bir kula─ča i┼čitme e┼či─činin 60-70 dB ├╝zerinde 9-10 Hz frekansl─▒ kulak zar─▒n─▒n d─▒┼ča do─čru hareketini sa─člayan ard─▒┼č─▒k klik uyar─▒s─▒ ve e┼č zamanl─▒ olarak uyaran─▒n kemik yoluyla iletim etkisini maskelemek amac─▒yla di─čer kula─ča i┼čitme e┼či─činin biraz ├╝zerinde ÔÇťbeyaz g├╝r├╝lt├╝ÔÇŁ verilir. Sa─č ve sol kulak memesi ├╝zerine veya mastoid ├ž─▒k─▒nt─▒ ├╝zerindeki deriye ve verteks ├╝zerine yerle┼čtirilen elektrodlar ile kay─▒tlama yap─▒l─▒r. Yakla┼č─▒k 1500-2000 uyar─▒ verilerek averajlama yap─▒l─▒r. Bu i┼člem her bir taraf i├žin en az 2 kez yinelenir. Klinik uygulamalarda ilk be┼č dalga i├žin gecikme (latans) ├Âl├ž├╝mleri yap─▒l─▒r. Birinci dalga i┼čitme sinirinin (VIII. Kafa ├žifti) aksiyon potansiyelidir. ─░kinci dalga koklear nukleus, ├╝├ž├╝nc├╝ dalga ayn─▒ taraf s├╝perior oliver nukleus, d├Ârd├╝nc├╝ dalga lateral lemniskus nukleus veya aksonlar─▒ ve be┼činci dalga inferior kollikulus ile ili┼čkili potansiyellerdir.BAEP i┼čitme sinirinin ve beyinsap─▒ndaki i┼čitme yollar─▒n─▒ de─čerlendirmek i├žin kullan─▒l─▒r. Beyinsap─▒ i┼čitsel yollar─▒n─▒ etkileyen bir patolojik s├╝recin varl─▒─č─▒nda lezyonun etkiledi─či d├╝zeyden sonraki potansiyellerin latans─▒n─▒n uzamas─▒ veya bu potansiyellerin kaybolmas─▒ beklenir. B├Âyle bir anormalli─či en ├žok yans─▒tan parametre dalgalar─▒n tepe noktalar─▒n─▒n (pikler) latanslar─▒ ve pikler aras─▒ latanslard─▒r (interpik latanslar). I-III interpik latans─▒n─▒n uzamas─▒ VIII. sinir ve alt ponsa ili┼čkin patolojik durumlar─▒ g├Âsterirken (akustik n├Ârinom gibi), III-V interpik latans─▒ndaki uzama daha ├žok orta-pons ve alt mezensefalonun uyar─▒lan kulakla ayn─▒ tarafta olan lezyonuna i┼čaret eder. I-V interpik latans─▒, beyinsap─▒ i┼čitme yollar─▒ndaki iletimin total s├╝resini yans─▒t─▒r ve bu yollar─▒n herhangi bir d├╝zeyindeki lezyondan etkilenerek uzayabilir.

MEP┬á(Motor Evoked Potentials) – MOTOR UYANDIRILMI┼× POTANS─░YELLER┬á

MEP

MEP

MEP incelemelerinde ise motor sinir yollar─▒ incelenir. Beyinde motor korteks ├Âzel elektriksel ya da manyetik uyar─▒c─▒ (stim├╝lat├Âr) ile uyar─▒l─▒r. Manyetik uyar─▒c─▒ a─čr─▒s─▒zd─▒r. Manyetik sar─▒m (ÔÇťcoilÔÇŁ) posterior servikal ya da lomber b├Âlgede orta hat ├╝zerine yerle┼čtirilir ve y├╝ksek ┼čiddetle uyar─▒m verilirse servikal ve lumbosakral sinir k├Âkleri de uyar─▒labilir. Bunlar─▒n latans─▒ kortikal uyar─▒mla elde edilen motor yan─▒tlar─▒n en k─▒sa latans─▒ndan ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒nda kabaca Merkezi sisir sistemi motor yollar─▒ndaki iletim s├╝resi bulunur. ─░nen motor yollar─▒ tutan lezyonlar─▒n varl─▒─č─▒nda kortikal yan─▒tlar─▒n latans─▒ ve merkezi iletim s├╝resi uzar veya kortikal yan─▒tlar kaybolabilir. MEP incelemeleri g├╝n├╝m├╝zde daha ├žok ara┼čt─▒rma ama├žl─▒ uygulanan incelemelerdir ve klinik pratikte uygulama alanlar─▒ ├žok dard─▒r. Merkezimizde manyetik uyar─▒ ile MEP incelemesi yap─▒lmamaktad─▒r.

UYANDIRILMI┼× POTANS─░YEL ─░NCELEMELER─░ HANG─░ DURUMLARDA YAPILIR?

Uyand─▒r─▒l─▒m─▒┼č potansiyel incelemeleri klinik pratikte en s─▒k multipl skleroz ba┼čta olmak ├╝zere santral sinir sisteminde demiyelinizan lezyonlara neden olan hastal─▒klarda uygulan─▒r. UP incelemeleri ├Âzellikle multipl skleroz i├žin radyolojik ve laboratuar bulgular─▒ destekleyen temel tan─▒ y├Ântemlerinden biridir. Santral sinir sistemi demiyelinizan hastal─▒klar─▒nda klinik s├╝recin izlenmesi ve uygulanan tedavinin etkinli─činin de─čerlendirilmesinde de UP incelemelerine ba┼čvurulur. Santral sinir sistemi demiyelinizan hastal─▒klar─▒ d─▒┼č─▒nda baz─▒ durumlarda da tan─▒ ama├žl─▒ ve hastal─▒klar─▒n kinik s├╝re├žlerinin ve tedavi sonu├žlar─▒n─▒n izlenmesinde de UP incelemeleri uygulan─▒r. Periferik sinirlerin omurili─če ├žok yak─▒n b├Âl├╝mlerini etkileyen ve EMG ile tan─▒s─▒ zor olan n├Âropatiler ve polin├Âropatilerde, pleksus lezyonlar─▒nda SEP incelemesine ba┼čvurulabilir. Sirengomiyeli, omurilik bas─▒lar─▒, omurilik t├╝m├Ârlerinde ├že┼čitli ama├žlarla SEP incelemesi yapmak gerekebilir. SEP incelemesi kortikal ve subkortikal k├Âkenli miyoklonilerin ay─▒rt edilmesinde, travmatik veya post-anoksik komalarda prognoz belirlenmesinde ├Ânemli bir y├Ântemdir. G├Ârsel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel incelemeleri g├Âz sinirini etkileyen optik n├Ârit ba┼čta olmak ├╝zere g├Ârme yollar─▒n─▒n tutulumuna neden olan hastal─▒klar─▒n tan─▒s─▒nda ├Ânemli bir tan─▒ y├Ântemi olarak kullan─▒l─▒r. Kal─▒tsal ataksiler, kal─▒tsal polin├Âropatilerde, pernisiy├Âz anemi, diyabet, alkolizm gibi metabolik durumlarda, n├Ârosifiliz gibi g├Ârme yollar─▒n─▒ etkileyen enfeksiy├Âz hastal─▒klarda, g├Âz├╝ ya da g├Âz sinirini etkileyen travmalarda, g├Ârme yollar─▒n─▒ etkileyen t├╝m├Ârlerde optik sinir tutulumu olup olmad─▒─č─▒n─▒n belirlenmesinde VEP incelemesi yap─▒labilir. Arka ├žukur t├╝m├Ârleri, akustik n├Ârinomlar gibi i┼čitme yollar─▒n─▒ etkileyen durumlarda ve beyin ├Âl├╝m├╝ tan─▒s─▒nda BAEP kullan─▒l─▒r.

UYANDIRILMI┼× POTANS─░YEL ─░NCELEMELER─░ NASIL YAPILIR?

G├Ârsel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel (VEP) incelemesinde g├Âze bilgisayar ile kontrol edilen bir ekran ya da ├Âzel ─▒┼č─▒k kaynaklar─▒ arac─▒l─▒─č─▒ ile belirli standartlarda ─▒┼č─▒k uyar─▒s─▒ verilir. Beyinsap─▒ i┼čitsel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel (BAEP) incelemesinde ses ┼čiddeti kontrol edilebilen bir kulakl─▒k ile kula─ča belirli standartlarda ses uyar─▒s─▒ verilir. Somatosensoryel uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel incelemelerinde kol ve bacaklardaki sinirler ya da derinin belirli bir b├Âlgesi d├╝┼č├╝k ┼čiddetteki bir elektrik uyar─▒s─▒ ile uyar─▒l─▒r. Bu incelemelerde duyu organlar─▒na verilen uyar─▒lar duysal sinirler ile merkezi sinir sistemine iletilirler. Bu sinyaller ileti yollar─▒ ├╝zerinde ve merkezi sinir sisteminin ilgili yerlerine yak─▒n cilt b├Âlgelerine volum kond├╝ksiyonu ile iletilirler ve ├žok d├╝┼č├╝k voltajl─▒ (hemen her zaman mikrovolt d├╝zeyinde) biyoelektriksel sinyaller olu┼čtururlar. Bu sinyaller ilgili alanlar─▒ndan ├Âzel elektrodlarla kaydedilir. Kay─▒tlanan sinyaller genellikle di─čer biyoelektriksel sinyallerle kar─▒┼čm─▒┼č durumdad─▒r ve tek uyar─▒ ile elde edilen yan─▒tlar di─čerlerinden kolayl─▒kla ay─▒rt edilemez. Bu nedenle verilen uyar─▒n─▒n olu┼čturdu─ču sinyali di─čerlerinden ay─▒rmak i├žin “averajlama” ad─▒ verilen bir i┼člem yap─▒l─▒r. Verilen uyar─▒ y├╝zlerce kez, gerekli durumlarda binlerce kez tekrarlan─▒r ve yinelenen uyar─▒larla elde edilen sinyaller ├╝st ├╝ste kay─▒tlanarak ortalamas─▒ bulunur. Bu i┼čleme┬áÔÇťaverajlamaÔÇŁ┬ái┼člemi ad─▒ verilir. B├Âylelikle rastgele ortaya ├ž─▒kan negatif ve pozitif y├Ândeki sinyallerin toplam─▒ s─▒f─▒r de─čerine yakla┼č─▒rken, uyar─▒ sonucu ortaya ├ž─▒kan sinyal belirgin hale gelir. Kay─▒tlanan sinyal ├Âl├ž├╝lerek de─čerlendirilir. Motor uyar─▒lm─▒┼č potansiyel (MEP) incelemelerinde ÔÇťmanyetik stim├╝lat├ÂrÔÇŁ ad─▒ verilen bir cihaz ile ani ve odaklanm─▒┼č manyetik alan de─či┼čiklikleri olu┼čturulur. Baz─▒ durumlarda ├Âzel elektrik uyar─▒s─▒ veren ├Âzel cihazlar ile elektrik uyar─▒s─▒ verilir. Bu yolla beyin ya da omurilikteki motor n├Âronlar uyar─▒l─▒r. Uyar─▒lan motor n├Âronlardan kaslara ula┼čan sinyallerin kaslarda olu┼čturdu─ču kas─▒lmalar kaydedilir ve ula┼čma s├╝releri ├Âl├ž├╝l├╝r. MEP incelemeleri ile santral sinir sistemindeki motor n├Âronlar─▒n uyar─▒lma e┼čikleri ve motor sinir liflerinin ileti ├Âzellikleri de─čerlendirilir. MEP incelemesi di─čer uyar─▒lm─▒┼č potansiyel ├žal─▒┼čmalar─▒na g├Âre ├žok nadir yap─▒lan incelemelerdir ve genellikle ara┼čt─▒rma ama├žl─▒ olarak kullan─▒l─▒r.

UYANDIRILMI┼× POTANS─░YEL ─░NCELEMELER─░ ├ľNCES─░NDE NELERE D─░KKAT ETMEL─░S─░N─░Z?

  • Uyand─▒r─▒lm─▒┼č potansiyel incelemeleri teknik olarak EMG incelemesine benzer. UP incelemesi uzun zaman gerektiren hassas bir inceleme oldu─čundan acil durumlar d─▒┼č─▒nda genellikle hasta ve hekim i├žin uygun zaman belirlenir ve randevu verilerek yap─▒l─▒r. Her UP incelemesi genellikle yar─▒m saat ile 1 saat aras─▒nda zaman alan bir i┼člemdir. Birden fazla inceleme yap─▒lacak ise bu s├╝re orant─▒l─▒ olarak artar. ─░ncelemenin planlanandan daha fazla zaman almas─▒, hastan─▒n hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ ya da kooperasyon eksikli─či nedeniyle n├Ârofizyolo─čun incelemeyi planlad─▒─č─▒ s├╝reden daha uzun s├╝rede sonu├žland─▒rmas─▒ s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan durumlard─▒r. Bu nedenle size verilen randevu saatinden daha uzun s├╝re beklemeniz gerekebilir. Size yap─▒lacak incelemenin de 1 -2 saat s├╝rebilece─čini dikkate al─▒p UP laboratuar─▒nda yakla┼č─▒k 1.5 ila 2 saat ge├žirebilece─činizi planlayarak gelmeniz ├Ânerilir.
  • ─░ncelemeye kolayca ├ž─▒kar─▒p giyebilece─činiz, olabildi─čince bol giysilerle gelmeniz uygun olur. Y├╝z├╝k, bilezik, saat gibi tak─▒lar─▒n incelemeden ├Ânce ├ž─▒kar─▒lmas─▒ incelemenin rahat yap─▒labilmesini sa─člayacakt─▒r.
  • VEP incelemesi yap─▒l─▒rken k─▒rma kusurunu d├╝zelten g├Âzl├╝k ya da lensinizi kullanman─▒z istenecektir. Bu nedenle incelemeye gelirken g├Âzl├╝k ya da lensinizi yan─▒n─▒zda getiriniz.
  • Yap─▒lacak i┼člemlerde derinizin elektriksel iletkenli─či ├Ânemli oldu─ču i├žin cildinize krem ya da benzeri maddelerin s├╝r├╝lmemi┼č olmas─▒na, cildinizin, ya─čl─▒, kirli olmamas─▒na dikkat etmeniz ├Ânerilir. UP incelemesini yapacak n├Ârofizyolo─čun incelemeyi planlayabilmesi ve rapor olu┼čturmas─▒ i├žin durumunuz ile ilgili bilgilere ihtiyac─▒ olabilir. Bu nedenle doktorunuzun size verdi─či UP istek formunu ve durumunuzla ili┼čkili ├Ânceden yap─▒lm─▒┼č olan incelemelerin raporlar─▒n─▒ (radyolojik incelemeler, laboratuar incelemeleri ve ├Ânceki UP incelemelerinin sonu├žlar─▒n─▒) yan─▒n─▒zda getiriniz.
  • Hepatit, AIDS gibi kan yolu ile bula┼čan bir hastal─▒─č─▒n─▒z varsa ya da ta┼č─▒y─▒c─▒ iseniz, size UP incelemesini yapacak n├Ârofizyolo─ča inceleme ├Âncesinde durumunuzu bildiriniz.
  • Kullanmakta oldu─čunuz ila├žlar─▒ yan─▒n─▒zda getirin ya da isimlerini bir ka─č─▒da not al─▒n─▒z.
  • Pace maker (kalp pili) ta┼č─▒yorsan─▒z ya da kan suland─▒r─▒c─▒ ila├ž kullan─▒yorsan─▒z, bu durumu incelemeyi yacak olan n├Ârofizyolo─ča bildirin. Bu durumlar incelemenin yap─▒lmas─▒na engel de─čildir, ancak hekimin bu konularda bilgi sahibi olmas─▒ ├Ânemlidir.
  • SEP incelemesi s─▒ras─▒nda┬ásize k├╝├ž├╝k elektrik uyar─▒lar─▒ verilecektir. Bu uyar─▒lar kesinlikle zarars─▒zd─▒r.
  • UP incelemeleri t├╝m├╝yle zarars─▒z bir inceleme y├Ântemleridir.
  • ├çocuklarda inceleme s─▒ras─▒nda tepki ve kooperasyon eksikli─či olabilir. Bu nedenle UP incelemesi bir ├žocu─ča yap─▒lacaksa, incelemeden ├Ânce uygun bir bi├žimde ├žocu─čun bilgilendirilmesi, korkusunun azalt─▒lmas─▒ i├žin g├╝lery├╝zl├╝ ve anlay─▒┼čl─▒ bir tav─▒rla olabildi─čince g├╝ven verilmesi uygun olur.
  • Epilepsi, katarakt, glokom, kalp hastal─▒─č─▒ varsa bildirilmelidir.
  • Tetkik ├Âncesi a├ž kalman─▒z gerekmez.